Việc bắt người phạm tội quả tang là một trong những biện pháp ngăn chặn quan trọng để ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần duy trì trật tự, an ninh xã hội. Việc này không chỉ là quyền, nghĩa vụ của cơ quan chức năng mà còn là quyền, nghĩa vụ của mọi công dân, nhằm hỗ trợ công tác điều tra và xử lý vi phạm một cách nhanh chóng và hiệu quả. Vậy cụ thể thủ tục bắt người phạm tội quả tang sẽ diễn ra như thế nào? Hãy cùng Luật sư Khánh đi vào tìm hiểu trong bài viết sau đây.
1. Phạm tội quả tang là gì? Bắt người phạm tội quả tang là gì?
Căn cứ theo như quy định tại khoản 1 Điều 8 Bộ luật Hình sự hiện hành về khái niệm tội phạm và khoản 1 Điều 111 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 về bắt người phạm tội quả tang, theo đó có thể hiểu:
- Phạm tội quả tang là hành vi phạm tội bị phát hiện ngay tại thời điểm mà người phạm tội đang tiến hành hành vi vi phạm pháp luật hoặc vừa mới hoàn thành hành vi phạm tội thì bị phát hiện hoặc đuổi bắt. Khi đó, người phạm tội bị phát hiện ngay tại chỗ khi hành vi phạm tội chưa hoàn thành hoặc chỉ vừa mới hoàn thành. Trong những trường hợp này, hành vi phạm tội là rõ ràng và có thể chứng minh ngay lập tức, không cần phải tìm kiếm thêm chứng cứ phức tạp.
- Bắt người phạm tội quả tang là việc khống chế, bắt giữ người đang thực hiện hành vi phạm tội hoặc ngay sau khi thực hiện tội phạm mà bị phát hiện, truy đuổi. Trong trường hợp này, bất kỳ người nào cũng có quyền bắt giữ và đưa người bị bắt đến cơ quan có thẩm quyền gần nhất để xử lý theo quy định pháp luật.
Như vậy, dựa vào Điều luật nêu trên thì có thể thấy các trường hợp bắt người phạm tội quả tang bao gồm:
- Trường hợp 1: Người đang thực hiện hành vi phạm tội thì bị phát hiện;
- Trường hợp 2: Ngay sau khi thực hiện hành vi phạm tội thì bị phát hiện;
- Trường hợp 3: Người phạm tội đó đang bị đuổi bắt.
Việc quy định bắt người phạm tội quả tang là nhằm mục đích đảm bảo việc xử lý tội phạm được nhanh chóng và hiệu quả, đồng thời bảo vệ trật tự xã hội và quyền và lợi ích hợp pháp của mọi công dân.
2. Ai có quyền bắt người phạm tội quả tang?
Căn cứ Điều 111 Bộ luật Tố tụng hình sự, thì (công dân, người dân thường) đều có quyền bắt giữ người khi phát hiện hành vi phạm tội quả tang. Ngay sau khi bắt người phạm tội quả tang phải giải ngay người bị bắt đến các cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, xử lý tại nơi gần nhất như là:
- Cơ quan Công an;
- Viện kiểm sát;
- Ủy ban nhân dân.
Đồng thời tại khoản 2 Điều 111 Bộ luật Tố tụng hình sự, cũng có quy định khi bắt người phạm tội quả tang thì người nào cũng có quyền được tước hung khí, vũ khí của người bị bắt đó.
Từ những quy định nêu trên có thể thấy, việc bắt người phạm tội quả tang không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ của mỗi công dân khi phát hiện hành vi phạm tội, nhằm đảm bảo trật tự và an toàn xã hội. Đồng thời, việc tước hung khí, vũ khí của người bị bắt là cần thiết để ngăn ngừa nguy cơ gây hại cho người thi hành công vụ và đảm bảo an toàn trong quá trình xử lý vụ việc.
3. Thủ tục bắt người phạm tội quả tang
Căn cứ Điều 111 Bộ luật Tố tụng hình sự thì thủ tục bắt người phạm tội quả tang cần diễn ra theo đúng trình tự các bước mà pháp luật đã quy định, cụ thể như sau:
Đối với trường hợp bắt người phạm tội quả tang là công dân
- Sau khi phát hiện và bắt giữ người cần phải giải ngay người bị bắt đó đến trụ sở Công an, Viện kiểm sát hoặc Ủy ban nhân dân tại nơi gần nhất;
- Cơ quan có thẩm quyền nêu trên có nhiệm vụ tiếp nhận và lập biên bản tiếp nhận;
- Sau đó, cần giải ngay người bị bắt hoặc báo ngay cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền để tiếp tục xử lý.
Đối với trường hợp bắt người phạm tội quả tang là cơ quan có thẩm quyền
- Công an xã/phường/thị trấn, Đồn Công an sau khi phát hiện hành vi phạm tội cần thực hiện việc bắt giữ, tiếp nhận người phạm tội quả tang;
- Tiến hành việc thu, tạm giữ các vũ khí, hung khí và bảo quản các tài liệu, đồ vật có liên quan khác (nếu có);
- Lập Biên bản về việc bắt giữ người;
- Tiếp đến sẽ là lấy lời khai ban đầu, bảo vệ hiện trường theo đúng như quy định của pháp luật;
- Sau khi đã hoàn tất các bước trên cần giải ngay người bị bắt hoặc báo ngay cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền để tiếp tục làm rõ, xử lý vụ việc.
4. Biên bản bắt người phạm tội quả tang
Mẫu biên bản bắt người phạm tội quả tang được ban hành kèm theo Thông tư 19/2021/TT-BCA ngày 08/12/2021 của Bộ Công an quy định biểu mẫu, giấy tờ, sổ sách về điều tra hình sự.
- Tải biểu mẫu Biên bản bắt người phạm tội quả tang: TẠI ĐÂY
-
Tải biểu mẫu Biên bản tiếp nhận người bị bắt trong trường hợp phạm tội quả tang: TẠI ĐÂY
-
Tải biểu mẫu Biên bản phạm tội quả tang (Sử dụng trong trường hợp người bị tạm giữ, tạm giam hoặc người chấp hành án phạt tù phạm tội quả tang ở cơ sở giam giữ): TẠI ĐÂY
-
Tải biểu mẫu Biên bản giao, nhận người bị bắt: TẠI ĐÂY
Trên đây là một số quy định pháp luật về “Bắt người phạm tội quả tang”, cụ thể về khái niệm, thẩm quyền, thủ tục thực hiện việc bắt người phạm tội quả tang và biểu mẫu Biên bản bắt người phạm tội quả tang. Để được tư vấn và hỗ trợ cụ thể hơn liên quan đến vấn đề này, quý khách hàng có thể liên hệ ngay với Luật sư Khánh theo thông tin dưới bài viết. Chúng tôi mong muốn nhận được nhiều hơn nữa các ý kiến đóng góp từ các bạn.
Luật sư Khánh sẽ đồng hành cùng bạn, giúp bạn vượt qua các thách thức pháp lý để đạt được kết quả tốt nhất. Hãy đăng ký tư vấn pháp luật miễn phí với Luật sư giỏi hình sự hoặc gọi ngay đến số hotline 0989.794.794 để được hỗ trợ
Lưu ý: Nội dung tư vấn trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, tùy từng thời điểm mà quy định của pháp luật có sự thay đổi dẫn đến tư vấn trên không còn phù hợp. Chính vì vậy, Quý Khách hàng có góp ý hoặc cần tư vấn vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi. Chân thành cảm ơn!
